2.20.2017

Sementes. A terra cóbrese dun manto estrelado


Ás veces no souto recibimos, non sempre, libros que xa vendo as capas nos sorprenden polo que imos atopar, non é sempre, non todos os meses, igual unha ou dúas veces ao ano. Xerais acaba de publicar un deses álbums ilustrados que merecen toda a nosa atención, magníficamente editado, coa tenrura expresa dunha semente que enraiza con coidado. Trátase dun álbum ilustrado titulado Sementes, de Sonia García, que contén un cd musicado por Álvaro Buxeiro. As cores do amencer, en tonos pastel, de grises e ocres, un reino afastado, gobernado pola prohibición, as cabezas rapadas, a uniformidade, agroma páxina a páxina, grau a grau. Nese mundo onde todas as habitantes se alimentan de pílulas, ninguén recorda como se sementa, está prohibido o alimentarse dos froitos e dos legumes que dá a terra, o seu recendo, o seu sabor.


O poder das imaxes, a calidade das ilustracións, a fermosura dese evoluír animal, as abelaíñas, os contrastes sitúan este álbum ilustrado nunha
dimensión que nada envexa á da calidade do panorama europeo. Cremos con sinceridade que estamos diante dunha nova porta que se abre dentro da ilustración coma produto atemporal e para todos os publicos, xa que é un traballo que expresa unha historia que permite soñar e permite varias lecturas segundo a idade. A crítica social, a transgresión das normas, a alimentación e a calidade dos alimentos que inxerimos, o abandono do agro, o contacto coa terra e a inocencia e a temeridade dunha cativa que de xeito natural se atreve a cuestionar o artificial, o imposto, o convencional... fan da súa feitura o que nós pensamos que é o álbum ilustrado.


Para os preguiceiros, para os que senten e gozan do contado, da sensibilidade, este álbum ilustrado contén banda sonora, as preciosas imaxes cunha voz fermosa, a historia adobiada, con notas que abrollan de fondo mentres a nosa protagonista se decata de que espertar é posible.

2.13.2017

O poder de imaxinar


Matilde, de Sozapato (Sofía Zapata Ochoa) é unha das novidades deste mes de febreiro en Kalandraka. Un álbum ilustrado en orixe (sen texto), editado en tapas duras e en pequeno formato,

onde a imaxe é a protagonista principal. Sozapato é unha ilustradora destas de referencia, que leva máis de dez anos no mundo editorial e que despuntou nos seus principios por Colorín Colorado, o seu primeiro libro como autora integral, seleccionado para representar o Ecuador na Listaxe de Honra do Ibby 2014.

Desta volta e sen desmerecer outros traballos da autora, no souto cremos que estamos diante dunha desas obras sublimes onde o poder da imaxe é quen de transmitir perfectamente a maxia da infancia, do ser cativo, da imaxinación que se debe atesourar e potenciar para medrar felices. Nesa guerra entre o plano gris, cargado de crítica social (o estrés, a perda da imaxinación no mundo adulto, a rutina...), destacan o creador e a cativa, capaces de tinguir de cor (a vermella como predominante) unha dimensión de xogo, de fantasía, non exenta de perigo se non a controlamos, A dozura, ese espertar curioso, ese pintar nas paredes incontrolado nesas idades, son outras das cualidades deste marabilloso álbum ilustrado que, lonxe de morrer cando logramos poñerlle couto ao dragón, deixa as portas abertas á imaxinación. É esta, ademais, toda unha homenaxe á profesión, á ilustración en si mesma, a todos eses lugares de traballo onde a creación, onde a imaxinación e a fantasía agroma.


No souto recomendamos esta marabilla, que cuestiona ese cotiá triste e gris de non fixarse na natureza, de educar para ser ovellas, de andar pegados ao móbil, de non ler e de non sentar a pintar coas nosas nenas, de non sorrir, para poder así crear adultos e adultas distintas, para poder gozar de ser maior.


2.06.2017

E ti, que familia tes?


Brabádegos abre o 2017 cunha proposta máis que interesante de Hércules Ediciones, un álbum ilustrado entre as novidades de decembro, xunto con O oso e o piano, que recensionaremos en breve. Trátase de En familia!, de Alexandra Maxeiner e Anke Kuhn, tradución de Rosa Marta Gómez Pato,

un libro diferente e que sen dúbida ningunha, actualiza o concepto de familia. É unha máis que recomendable opción para todas as nenas, para explicarlles como é a sociedade actual, como se compoñen as familias fuxindo da perspectiva tradicional de só papá e mamá, desde antigo ata a actualidade. Serve e é moi útil para que comprendan que hai familias monoparentais, familias separadas, familias onde hai dúas mamás, onde hai dous papás, onde hai irmáns e irmás de distintas nais e distintos pais, avós, avóas, tíos e tías, onde hai gatos, cans, nenas pequenas ou madrastras... Ademais non queda aí, tamén aborda as singularidades propias de cada familia, de cada núcleo, os seus cheiros, as teimas, os costumes, o que nos gusta, os hábitos. É un libro do que se aprende, real, que axuda a explicarlles ás´máis pequenas que non todos nos levamos ben, que aínda que debera ser así, polo ben sobre todo da convivencia, ás veces hai roces, desencontros. Actualiza familias explicando como eran antes, como hai nenas de pais separados que teñen dous mundos, dous cuartos, dous chuvasqueiros, dous pares de todo, indaga tamén no mundo dos xemelgos, dos trillizos, dos quintillizos, de irmáns que veñen seguidos, daqueles que teñen irmáns maiores, de como nos parecemos nos talentos, ou de como podemos asemellarnos ata nas dedas dos pés, de como hai maiores que sempre foron maiores e ata a nós nos custa saber cando foron nenos.

As ilustracións de Anke Kuhn profundizan con certa irreverencia nese matiz divertido e festivo de achegamento á familia moderna, á familia que se contrúe na actualidade por distintos membros, son esas ilustracións as que guían maxistralmente ás nenas na procura de información nova, de verse reflectidas no álbum, identificados e sorprendidas, coa complicidade de descubrir o mundo cos seus ollos.
É unha das mellores propostas, Premio Nacional de Literatura Infantil e Xuvenil en Alemaña, para coñecérmonos, para que se coñezan, divertida, lúdica, diferente e fresca, e sobre todo, educativa, por iso no souto a recomendamos para todos os centros, educadoras, pais e nais, para todos os públicos. Sempre tranquiliza saber que a túa familia non é tan rara como ti pensabas, que ese concepto que ti pensas que é 'raro' é simplemente especial, como todo en ti, único e especial.

12.22.2016

Navegar mares de palabras


De cando en vez, chegan alfaias ao souto, libros máxicos que nos fan recordar a infancia, que cumpren á perfección co cometido de fomentar a lectura e de facer dos libros un todo marabilloso co que nos encandilar. Hoxe facemos unha pequena recensión de A meniña de libros, editado por PatasdePeixe de Oliver Jeffers e ilustrado maxistralmente por Sam Winston. A tradución corre a cargo de Laura Sáez e Saleta Fernández, a tipografía está deseñada por Óscar Villán e as paisaxes tipográficas, deseñadas por Sam Winston, están encaixadas e adaptadas por Diego Núñez. Nada do que aquí falemos desta fermosura de álbum ilustrado dará fe da grande labor editorial desta nova editorial galega.


A meniña de libros conta a historia dunha cativiña que procede dun mundo de historias, que flota sobre as ondas da súa imaxinación, por mares de palabras, que reivindica ese mundo máxico e que nos recorda que existe un paralelo, o da fantasía, que non debemos esquecer. Cargado dun gran lirismo, poética pura do contar, camiña e transita polos contos de fadas, de monstros, castelos enmeigados, nubes de cancións, polo espazo enteiro e berra ao vento que o mundo é noso, que podemos contar mil historias guiados pola chave da invención.
As ilustracións, todo o que ten que ver co seu deseño, é simplemente un xogo visual precioso de letras, de magníficas imaxes, un baile de cores, tenrura e amor.


Recomendación do souto.


12.05.2016

Debuxando o bico torcido cara a abaixo


María Canosa Blanco é unha das escritoras máis prolíficas da nosa LIX, consagrada hai tempo como unha das voces máis significativas. Acaba de publicar con Urco Editora, selo relativamente novo que está a sorprender pola calidade das súas propostas, Cando cae a luz, e remoza para nós o xénero do relato curto.

No souto debemos o nome ao gran contador Ánxel Fole (en A luz do candil saían brabádegos!), polo que loamos a iniciativa de reivindicar este tipo de historias. Cando cae a luz, con composición de capa de José María Picón, consta de trece textos destinados a un público xuvenil/adulto onde a presenza do misterio e dun final tráxico está garantido. Con gran acerto o libro moderniza aquilo de sentar diante da lareira e escoitar relatos de meigas, trasgos e lobos dende unha perspectiva moderna, dando rápidas pinceladas e xogando coa maxia do oculto, do descoñecido, da predisposición á traxedia. Aínda que con dispar sorte, non todos teñen a mesma forza (o xénero non é nada fácil), salientamos e recomendamos esta obra, xa que no seu conxunto logra que sintamos o desacougo, a preocupación, que manteñamos a intriga por coñecer o desenlace e, nalgúns casos, sintamos o alento do medo. Unha parella que descobre unha man entre as follas, dúas rapazas que volven de festa pola noite, a presenza do condutor da liña 14, a persecución ata o río, o desacougo de non atopar a casa, os ollos e a mirada tétrica dun mozo esmoleiro, a morte, esa man familiar que toca as campás, consegue facerse con nós. Un volume diferente, que trata @s lector@s como adultas, sen caer excesivamente na fantasía, mantendo un equilibrio perfecto entre realidade e maxia.

Quen sabe se ao virar a esquina, despois dunha noite de marcha, nos cruzaremos cun rapaz xeitoso, de mirada azul electrizante ou, ao dármonos bicos apaixonados en calquera souto, soe un teléfono insistentente. 


11.23.2016

Papa pintou un barco nun anaco de mantel


Nun mercado ás veces, entendemos nós, un chisco saturado de oferta de Libro-Cd faise preciso saber escoller e Cousas de papá, de Raúl Gómez Pato con ilustracións de Blanca Barrio e música de Héctor Lorenzo é un libro cargado de poesía e ritmos que aloumiñan editado por Xerais. Un libro tranquilo, para escoitar e relaxar, non é un traballo para poñerse a chimpar e saltar, é unha homenaxe aos papás, cheo de diamantes, de amor, dese pel con pel, de amor pola lectura e de historias que contan os libros, dese universo paralelo no que vivir por sempre, acompañadas de voces marabillosas como a de Lucía da Fonte ou Uxía, recentemente galardoada nos Premios da Crítica, e músicos como Manuel Carballo, Sérgio Tannus, Paulo da Silva, Guillerme Fernández, Quim Farinha.

Un libro CD delicado, suave, coma os mequiños que nos dá o noso papá, un traballo discográfico onde priman as letras, a poesía, onde destaca verdadeiramente a suavidade das palabras. Composto por dez temas desde o primeiro convídasenos a montar na vasoira para chegar ao país dos soños e ficar alí, collendo libros dos andeis, facendo pulseiras de diamantes con pombiñas de cristais, socorrendo os veciños lanzando un hidroavión que coas súas bágoas ha combater o lume ata chover.

No cuarto de papel hai ratos que viven en zapatos, podemos contar con eles para facer fuxir os pesadelos e se queremos rir un anaco, poñemos as lentes de cristal para converter a todos en animais.

Todo o disco, e é o que o fai único, conta cunha auténtica dose desproporcionada de imaxinación, de xogos imaxinarios que nós mesmos podemos practicar na casa. As cativas precisan dese mundo máxico que as adultas non deberamos esquecer nunca, ese soñar que se atopa nos libros, no cotiá, que fai acender a luz dos ollos das máis pequenas. un soño soñado, nunha noite de vento ventado ou un torreon torrado onde nos demos bicos nos labios labiados para sentirnos ledos aledados.

As ilustracións de Blanca Barrio completan esta fermosura musical, que promove a complicidade paterna e que a ensalza, é a visibilización da tenrura coa que a maioría dos pais tratan as suas pequenas, un tempo para aproveitar, para zugar e para aproximarse.




11.18.2016

Ti vai, eu rumio

Sempre que no souto nomeamos a Paula Carballeira, as máis das veces a xente relaciónaa co seu labor de contacontos ou coma actriz teatral. Nós no souto temos claro que aínda hai xente que descoñece o seu papel coma escritora consagrada de Literatura infantil e xuvenil. Entre a súa extensa produción fíxose en dúas ocasións co Manuel María de Literatura dramática infantil e co Frei Martín Sarmiento polas obras Boas noites, O refugallo e A burra Ramona. E dentro da súa versatilidade e da súa faceta como activista cultural ligada ao feminismo e ao teatro de base, tamén destaca a súa non tan extensa pero si enriquecedora produción poética. 


Hoxe presentamos Nunca mascotas, terceiro poemario da autora (Contatras, Contatrás II-I), editado por Galaxia na colección Costa Oeste. Trátase dun poemario dirixido a un público xuvenil (lémbrese que a poesía xuvenil-infantil é para todos os públicos) e que se caracteríza por ter coma voz poética varios animais. Desde unha perspectiva non humana e con moita sensibilidade, tornamos animais, independentes e libres, poñémonos na súa pel, vivimos o seu diario, invítasenos a darlle unha volta diferente ás circunstancias, sitúanos nas cousas pequenas potenciando a empatía. É un xogo intertextual que se nos presenta desde o primeiro poema, repudiando o nome de mascotas, é unha chamada a non cousificar, a pensar máis alá do eu nun momento, a mocidade, especialmente egocéntrico. Nunca mascotas é un volume que contén 24 poemas protagonizados por distintos animais, así pois fálasenos dun coello-demo facendo un xogo entre a aparencia e a maldade, trátase a morte, a liberdade, o amor fatal o determinismo, a resistencia ou a perseverancia (as avelaíñas). Nel abrolla unha transversabilidade total, un sublime contraste, cunha gran riqueza expresiva. É un libro que provoca, que sacode, que che fai mirar para as escaleiras, coma gatas, estirando as orellas ata evitar pasar por alí; que te invita a evitar os cristais, a saber, a descubrir cousas por ti mesma.


Divismo


Moléstame a prepotencia dos vagalumes,
seductores,
seguros do seu triunfo,
solitarios,
para ter libre o seu espazo.
Noctámbulos.
Tan brillantes no seu 
como mediocre eu.
Fumigaríaos.
Non sería moita perda; 
vermes hai abondo,
tamén estrelas.  


Recomendación do souto. Aproveitamos para recomendar calquera obra da autora e para escoitala alá onde vaia. Aproveitamos para recomendar a súa figura para traballar xénero dentro dos institutos.